Trả lời về những phản ánh về khó khăn khi thực hiện nhập khẩu (NK) nguyên phụ liệu phục vụ gia công xuất khẩu (XK) phải thực hiện việc lấy mẫu hàng hóa. Qua trao đổi với một số đơn vị hải quan quản lí nhiều DN hoạt động trong lĩnh vực gia công và sản xuất XK và đối chiếu với quy định hiện hành, thì vấn đề lấy mẫu là quy định bắt buộc đối với một số loại hình nhất định.

Nội dung này được Bộ Tài chính quy định rất rõ tại Thông tư 222/2009/TT-BTC năm 2009 và Thông tư 194/2010/TT-BTC năm 2010. Cụ thể, tại Điều 22, Thông tư 222 và Điều 15, Thông tư 194 đều quy định việc lấy mẫu hàng hóa NK được thực hiện trong các trường hợp sau:

1- Người khai hải quan có yêu cầu lấy mẫu để phục vụ việc khai hải quan;

2 - Hàng hoá phải lấy mẫu theo yêu cầu quản lí của cơ quan Hải quan, gồm: nguyên vật liệu NK để gia công, để sản xuất hàng XK; sản phẩm gia công XK; hàng XK bị trả lại để tái chế (trừ hàng hoá không thể lấy mẫu được, hàng hoá khó bảo quản, hàng tươi sống, nguyên liệu bị thay đổi bản chất ban đầu sau khi sản xuất, kim khí quý, đá quý);

3 - Hàng hoá NK phải lấy mẫu để phục vụ phân tích, giám định theo yêu cầu của cơ quan hải quan.

Như vậy, đối với trường hợp nguyên vật liệu NK để gia công, để sản xuất hàng XK; sản phẩm gia công XK; hàng XK bị trả lại để tái chế việc cơ quan Hải quan yêu cầu lấy mẫu là bắt buộc theo đúng quy định.

Theo đại diện một số cơ quan Hải quan, việc đưa ra quy định về lấy mẫu nhằm phục vụ việc đối chiếu giữa  sản phẩm XK có đúng với nguyên liệu do DN nhập về hay không (để đảm bảo yêu cầu quản lí của của cơ quan Hải quan theo quy định) nhằm hạn chế tình trạng gian lận, trốn thuế khi DN sử dụng nguyên liệu NK không đúng mục đích.